name=>


[Strona główna  ]

Kościół pod wezwaniem św. Andrzeja

     Obecny murowany kościół p.w. św. Andrzeja został zbudowany w stylu późnorenesansowym. Budowę rozpoczął około 1620 roku biskup krakowski Andrzej Lipski. Po  śmierci fundatora budowę zakończył w 1633 roku jego następca biskup Jakub Zadzik.  Prawdopodobnie ze względu na pamięć biskupa Andrzeja Lipskiego patronem kościoła w Drogowlach został św. Andrzej Apostoł. Z tego samego czasu pochodzą ołtarz główny  oraz piaskowcowe portale zwieńczone herbem Korab biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika, następcy biskupa Lipskiego
     Odległy o 3 km Raków był wówczas miastem prywatnym arian, którzy mieli tam swój zbór i prowadzili słynną w całej Europie Akademię.      
      Katolicy z Rakowa i Dębna modlili się wówczas w kościele w Drogowlach.
      Zachowała się informacja, że w 1637 r. rezydujący w  Drogowlach ks. Stanisław Mrożek pełnił funkcję katolickiego proboszcza rakowskiego.

      wejscie_kosciol.jpg (34933 bytes)W głównym ołtarzu kościoła, nad wizerunkiem patrona św. Andrzeja, znajduje obraz św. Trójcy. Stanowiło to nawišzanie do sporu z ariańskimi teologami, którzy istnieniu św. Trójcy zdecydowanie się sprzeciwiali.
     Po likwidacji parafii w Drogowlach i przeniesieniu jej do Rakowa, kościół stopniowo był zaniedbywany. Kolejne zawieruchy wojenne zostawiały ślady w wyglądzie kościoła. Wielokrotnie był rabowany i przeszukiwany w poszukiwaniu skarbów.
      Kościół przetrwał, bo troszczyły się o niego przede wszystkim kolejne pokolenia mieszkańców Drogowli. Chronili go przed rabunkami, usuwali zniszczenia, występowali do władz kościelnych i państwowych o pomoc w ratowaniu świątyni.
     Obecnie kościół jest odrestaurowany. Gont na dachu zastąpiono blachą, wymieniono okna, poprawiono tynki, strop, wykonano posadzkę. odrestaurowano ołtarze.

Odrestaurowane boczne ołtarze w drogowelskim kościele

Na górze ołtarza obraz św. Jana Ewangelisty. Skradziony podczas niedawnego włamania do kościoła. Na szczycie ołtarza obraz św. Izydora Oracza skradziony przez nieznanych sprawców podczas niedawnego włamania do kościoła


Ołtarz główny


      Obok kościoła znajduje się stary cmentarz. Przypominają o nim tablice ku czci zmarłych wmurowane w ściany kościoła.

     Nie wiem, czy jest drugi taki kościół w Polsce, o który z tak dużym zaangażowaniem dbałaby lokalna społeczność. Kościół w Drogowlach podlega parafii w Rakowie. Mimo to za cała gospodarkę finansami kościoła od dawna odpowiadają drogowlanie. Sami zbierają tacę w kościele. Od kilkudziesięciu lat, za zgodš nieżyjšcego już księdza Antoniego Pałęgi, nie przekazujš pieniędzy z niedzielnych ofiar do parafialnej kasy, ale wpłacajš na utworzone przez siebie koœcielne konto. Przed każdą co niedzielną mszą św. sprzątają i przygotowują kościół. Według ustalonej kolejności wyjeżdżali do niedawna  po księdza do plebani w Rakowie przywożąc go do kościoła na msze św. Dopiero obecny proboszcz zmienił tę praktyke i na msze św. przyjeżdża z organistą własnym autem.
    We wszelkie remonty angażuje się cała wieś (48 domów). Część środków na remont pozyskali sprzedając drzewo z  lasu tzw. "dodatku" (serwitutu) - należącego do wsi. Prace remontowe nierzadko wykonują z dużą bonifikatą właściciele firm, mający jakieś rodzinne związki z tym miejscem. Tą dbałość mają wrodzoną od dziecka.
      Dbali o ten kościół od pokoleń na przekór biedzie, prawosławnemu dziedzicowi, wojennym kataklizmom, znieczulicy tych wszystkich, którzy lekceważyli to odległe miejsce. Dzięki temu kościół po latach zniszczeń odzyskuje na nowo swoją świetność.

Tablice na zewnętrznych murach kościoła upamiętniające zmarłych
pochowanych na przykościelnym cmentarzu

tablica_1.jpg (52091 bytes) tablica_2.jpg (62603 bytes) tablica_3.jpg (51131 bytes)

tablica 1

tablica 2

tablica 3

 Na zewnętrznych murach kościoła znajdują się trzy płyty z następującymi napisami:

  1. „Tu spoczywa Domitylla Żylicz ur. D. 7 maja 1842 r. Osierociła przywiązanych rodziców d. 13 lip. 1848r.”

  2. „ś. P. Felixowi Gutkowskiemu zmarłemu d. 3 lutego 1861 r. Pozostała wdowa wraz z dziećmi prosi o westchnienie do Boga.”

  3. „Tu Michał Piątkowski przezywszy lat 55 dn. 7 mar. Pochowany 1823 r. X. Kacper Brudziński prob.Rakowski wiernemu, poczciwemu i przywiązanemu służącemu ten położył pomnik; pozostała małżonka prosi o westchnienie.

DROGOWLE - (Informacje zaczerpnięte  z „Katalogu zabytków sztuki w Polsce” – zeszyt 7, powiat opatowski.)

Kosciół p.w. św. Andrzeja. Zbudowany ok. 1620-30 z fundacji bpa krakowskiego Andrzeja Lipskiego, od 1633 parafialny, uposażony przez bpa Jakuba Zadzika. Od pocz. W. XIX filialny Rakowa. Odnawiany pocz. w. XX. Uszkodzony w czasie działań wojennych 1945 roku. W typie późno renesansowym. Orientowany. Murowany z kamienia, tynkowany. Dwuprzęsłowa nawa z krótkim jednoprzęsłowym prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą. Przy prezbiterium od pn zakrystia. Ściany wnętrza rozczłonkowane pilastrami ze stiukowymi główkami aniołków pod kapitelami. Nawa kryta drewnianym stropem, w prezbiterium kolebka z lunetami, w absydzie półkopułka.

Na sklepieniach stiukowe żebra podkreślające szwy lunet. Zewnątrz ściany poszkarpowane. Fasada zachodnia z trójkątnym szczytem. Dach kiedyś kryty gontem, obecnie blachą. Trzy portale kamienne późnorenesansowe ok. 1635 – 40; od zach. okrągłołukowy z rozetkami i herbem Korab bpa Zadzika; od pn. prostokątny, nad nim tarcza z herbem Korab i literami bpa Zadzika; z prezbiterium do zakrystii prostokątny.

 Ołtarz główny późnorenesansowy pocz. wieku XVII, z obrazami wykonanymi ok. 40 lat temu w miejsce zniszczonych: Chrystusa błogosławiącego, świętych, i Przemienienia Pańskiego, w precelli Pokłon Trzech Króli.

Dwa ołtarze boczne rokokowe. Oryginalne   obrazy zwieńczajace ołtarze boczne zostały niedawno skradzione. Jeden z nich przedstawiał św. Jana Ewangelistę, drugi św. Izydora – patrona rolników.

Zniszczeń nie przetrwały także duże obrazy: Chrystusa adorowanego przez dostojników świeckich i duchownych, pochodzący z w. XVII, a także Matki Boskiej Bolesnej. Zostały zastąpione  w końcu lat sześćdziesiątych ub. w.  przez obrazy wykonane prze rakowskiego malarza Malanowicza przedstawiające: w lewym bocznym ołtarzu obraz Madonny z Dzieciątkiem, a w ołtarzu z prawej strony kościoła obraz św. Andrzeja.

Krucyfiks na tęczy w. XVII. Epitafia kamienne na zewnątrz kościoła: Michała Piatkowskiego (zm. 18230 i Domitylli Żylicz (zm. 1848).

 ___________________________________

Zdjęcie: tak wyglądał kościół w 1964 roku. Fot. Jan Siudowski, fotografik z Kielc. Pochodził z Dębna.

  

Inwentarz z 1820 r. następujące podaje wiadomości o kościele w Drogowlach”

     „Kościół Drogowelski swoją budowę i fundusze winien biskupom krakowskim. Gdy bowiem w pośród aryańskiej bezbożności, mała liczba wiernych mieszkała w Rakowie, biskup natenczas Andrzej Lipski, dla i.h  pożytku i dogodności kościół parafialny we wsi Drogowlach o 1/2  mili odległej od Rakowa zbudował i parafialnym uczynić zamyślił,a umierajac, to ważne dzieło do spełnienia zostawił następcom swoim i wykonawcom ostatniej testamentalnej woli, którymi byli: Jakób Zadzik, podówczas biskup chełmski, wielki kanclerz, Jan Lipski proboszcz krakowski, opat Wąchocki, referendarz Królestwa, Andrzej Łukomski, kanonik krakowski, Aleksander Brzezki, dziekan włocławski i Świętosław Lipski. Ci przedstawili żądanie zmarłego biskupa księciu Janowi Albertowi kardynałowi, wtedy administratorowi krakowskiego biskupstwa, co skutek w r. 1633 otrzymało, i odtąd kościół ten opatrzony przez zapis biskupa Lipskiego funduszem 6000złp.  stał się parafialnym dla mieszkańców wsi Drogowel, miasta rakowa i osady Dębno.
 (Jan Albert Waza, także Jan Olbracht Waza (25 czerwca 1612 w Warszawie - 29 grudnia 1634 w Padwie), syn króla Polski Zygmunta III Wazy i arcyksiężniczki austriackiej Konstancji, biskup warmiński i krakowski, kardynał. 20 listopada 1632 Jan Albert Waza został mianowany biskupem krakowskim (po śmierci Andrzeja Lipskiego); objął rządy w diecezji 27 lutego 1633. Zmarł we Włoszech, dokąd został prawdopodobnie wysłany przez brata, króla Władysława IV, z misją dyplomatyczną. Jego następcą w diecezji krakowskiej został Jakub Zadzik).

 Kościółek filialny w Drogowlach murowany z kamienia, w mniejszym chórze sklepiony, w większym chórze ma podsiębitkę z tarcic, okna w małe szyby w części wytłuczone, reperacyi potrzebują.

Ołtarzy w tym kościele jest trzy: wielki struktury staroświeckiej z obrazami Serca pana jezusa, malowany (i Przemienienia Pańskiego) pobocznych dwa z obrazami S-o Andzreja i Najświętszej Panny malowane: mensy przy ołtarzach murowane z kamienia z portatylami, ławek drewnianych cztery stolarskiej roboty, konfesyonałów znajduje się dwa. Zakrystia murowana, sklepiona, do której drzwi z tarcic, wchód do kościołka dwojaki: od facyaty drzwi wielkie z tarcic na zawiasach zewnątrz zasuwane, drugie z boku drzwi z tarcic mniejsze na zawiasach z zamknięciem na wrzeciąż i kłódkę. Chór muzyczny i w nim pozytywek mały do grania, ambona stolarskiej roboty malowana, portretów w kościołku dawnych fundatorów dwa na ścianie w kościółku jest. Cmentarz wokoło z drzewa rznietego nowo-opasany, do którego bramka z tarcic na zawiasach i hakach żelaznych z zamknięciem oraz fórtka z klamka do zamykania żelaznych.”

 Do powyższego inwentarza dodać należy, ze kościół jest wzmocniony skarpami, dach ma gontem kryty; obecny proboszcz Rakowa ks. Antoni Cielecki pobudził parafian, aby sprzedawszy lasek poblizki należący do gromady, fundusz otrzymany obrócili na wyrestaurowanie kościółka. Z osiągnietych w ten sposób 130 rs. I z innych funduszów, kościół otrzymał nowy gont, podsiebitkę, sygnaturkę, stopnie przedołtarzowe, drzwi, podłogę i ogrodzenie.

Obraz św. Andrzeja i inne malowane na drzewie są bardzo zniszczone i potrzebują umiejetnej resteuracyi.

Nad głównem i bocznem od północe wejściem umieszczony herb Korab, nad którym znajduje się infuła a obok litery I.Z.D.S.E.C. (Jacobus Zadzik Dux Saveriae, Episkopus cracoviensis) dowodzi, ze do fudacyi kościółka nie mało się przyczynił Jakób Zadzik biskup krakowski, książe Siewierski. Obchodzą się tu odpusty na św. Andrzej i Przemienienie Pańskie.” 
  __________________________________________ 

„Chwała wiernym z Drogowli, że ten kościół otrzymał nową szatę wewnątrz i zewnątrz na powitanie nowego wieku i tysiąclecia, a najwięcej stało się za pasterzowania w Rakowie ks. Antoniego Pałęgi (1958 – 1980) i ks. Ka. Henryka Krawczyka (1987 – 2002)  - zaczerpnięte z tablicy pamiątkowej w kościele.

 Część powyższych  informacji zebrano dzięki  pomocy  ks. H. Krawczyka.

Gdybyś wiedział więcej - napisz na adres:  magpon@wp.pl